Stefan Żbikowski

Stefan Żbikowski, ros. Стефан Жбиковский (ur. 24 lutego 1891 r. w Woli Osowińskiej w guberni siedleckiej, zm. 26 października 1937 r. w Moskwie) – polski działacz komunistyczny, oficer Armii Czerwonej, a następnie wojskowych służb specjalnych ZSRR (Razwiedupru).

W 1909 r. ukończył gimnazjum, zaś w 1915 r. wydział fizyczno-matematyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Krótko pracował jako nauczyciel, po czym w grudniu 1915 r. został zmobilizowany do armii rosyjskiej. W 1916 r. ukończył szkołę wojskową w Połtawie. Służył w stopniu praporszczika w 194 Pułku Piechoty w Moskwie. Po rewolucji lutowej 1917 i obaleniu caratu został członkiem, a następnie przewodniczącym komitetu pułkowego. Na początku 1918 r. wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). Jednocześnie wstąpił do wojska bolszewickiego. Współuczestniczył w formowaniu Rewolucyjnego Czerwonego Pułku Warszawskiego, którego został dowódcą. Następnie oddział wszedł w skład Zachodniej Dywizji Strzeleckiej, w szeregach której objął funkcję komisarza politycznego. Pod koniec 1918 r. został skierowany do Polski, gdzie pod fałszywym nazwiskiem Jan Zasurski prowadził nielegalną działalność wywiadowczą. Stworzył Wydział Wojskowy Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP). W 1919 r. został aresztowany, po czym po procesie skazano go w styczniu 1920 r. na karę 8 lat więzienia.

W kwietniu 1921 r. powrócił do Rosji Sowieckiej w wyniku wymiany na Polaków tam aresztowanych. Otrzymał pracę w komisji wojskowej Kominternu. W 1923 r. skierowano go do Niemiec jako głównego współpracownika rezydentury Razwiedupra. Otrzymał pseudonim operacyjny „Alois”. Następnie prowadził nielegalną działalność wywiadowczą w Wielkiej Brytanii, a potem Chinach. Po powrocie do Moskwy w 1928 r., utworzył szkołę wojskową Kominternu pod zwierzchnictwem Razwiedupra. W 1930 r. ukończył kursy wieczorowe wyższego i starszego personelu Razwiedupra. Następnie wyjechał do Polski, działając ponownie w Komunistycznej Partii Polski (KPP). W maju 1933 r. powrócił do ZSRR. W maju 1934 r. ukończył akademię wojskową Armii Czerwonej im. M. W. Frunze, po czym objął w niej funkcję adiunkta katedry geograficznej. Od stycznia 1935 r. znajdował się w rezerwie operacyjnej Razwiedupra. W styczniu 1937 r. został wykładowcą katedry organizacji i mobilizacji wojsk w akademii wojskowej Armii Czerwonej im. Frunze.

W okresie „wielkiej czystki”, 14 czerwca 1937 został aresztowany przez NKWD. 26 października 1937 Kolegium Wojskowe Sądu

…  

Opis osoby pochodzi z wikipedii

Dodaj komentarz